|

|
KRYTERIA ROLNICTWA EKOLOGICZNEGO
STOWARZYSZENIA EKOLAND |
Niniejsze Kryteria zostały opracowane na bazie wytycznych
Międzynarodowej Federacji Rolnictwa Ekologicznego (IFOAM), której
Stowarzyszenie EKOLAND jest członkiem. Wzięto również pod uwagę
odpowiednie regulacje prawne Unii Europejskiej, a w szczególności
Rozporządzenie EWG nr 2092/91 w sprawie rolnictwa ekologicznego i
znakowania jego produktów. Przestrzeganie Kryteriów przez producentów
rolnych i przetwórców jest nieodzownym warunkiem stosowania znaku
towarowego (logo) EKOLAND na produktach oferowanych do sprzedaży.
1. Ogólne zasady ochrony agroekosystemów przed degradacją
1.1. Ochrona krajobrazu i bioróżnorodności
1.1.1. Rolnictwo ekologiczne ma przyczyniać się do polepszenia jakości
agroekosystemów. W tym celu producenci rolni powinni przeznaczyć część
powierzchni gospodarstwa na rzecz ochrony bioróżnorodności. W
uzasadnianych przypadka cenne przyrodniczo fragmenty gospodarstwa
(odpowiednie działki, zarówno użytkowane rolniczo jak i nieużytki)
należy użytkować w sposób służący zachowaniu bioróżnorodność ekosystemów
rolnych. Do takich powierzchni zalicza się:
a/ ekstensywnie użytkowane trwałe łąki i pastwiska, stare ekstensywnie
użytkowane sady, żywopłoty, zadrzewienia i zakrzewienia śródpolne,
stromizny, strefy buforowe
b/ ekologicznie cenne odłogi
c/ ekologicznie cenne obrzeża pól
d/ cieki wodne, oczka wodne, stawy, bagna, łąki zalewowe, które nie są
intensywnie wykorzystywane ani do produkcji rolnej ani gospodarki
rybackiej
e/ siedliska dzikiej flory
f/ korytarze ekologiczne zapewniające łączność pomiędzy siedliskami
naturalnymi
1.1.2. Minimalny obszar wyżej wymienionych rodzajów siedlisk służących
zachowaniu bioróżnorodności ustala się na 5% całkowitej powierzchni
gospodarstwa.
1.1.3. Wypas zwierząt należy tak zaplanować, by nie zagrażał ptakom
łąkowym i cennym gatunkom roślinności dzikiej (odpowiedni termin i
obciążenie pastwiska).
1.1.4. Wypalanie traw i nieużytków jest zabronione.
1.2. Organizmy transgeniczne (GMO)
1.2.1. Organizmy transgeniczne i ich produkty nie mają zastosowania w
ekologicznej produkcji rolnej. Zakazuje się zarówno świadomego jak i
przypadkowego wprowadzania na teren gospodarstwa ekologicznego
organizmów transgenicznych i ich produktów, a w szczególności: zwierząt,
nasion, pyłku, materiału rozmnożeniowego, nawozów, polepszaczy gleby,
szczepionek, środków ochrony roślin.
1.2.3. W przetwórstwie żywności ekologicznej zabronione jest stosowanie
transgenicznych składników, jak również dodatków i substancji
wspomagających będących produktami inżynierii genetycznej (GMO).
1.2.4. Zanieczyszczenie produktów rolnictwa ekologicznego przez GMO,
nawet ze źródeł nie kontrolowanych przez producenta rolnego, może
spowodować utratę certyfikatu gospodarstwa / produktu.
1.3. Ochrona gleby i wody
1.3.1. Celem rolnictwa ekologicznego jest ochrona gleby przed
degradacją, jak również zachowanie wysokiej jakości zasobów wodnych i
oszczędne gospodarowanie wodą.
1.3.2. Rolnicy powinni minimalizować procesy degradacji wierzchniej
warstwy gleby poprzez zmniejszenie liczby zabiegów uprawowych, właściwy
dobór roślin jak również skrócenie okresu czasu, w którym gleba
pozostaje bez okrywy roślinnej.
1.3.3. Należy przedsiębrać odpowiednie środki na rzecz ochrony gleby
przed erozją wodną i wietrzną oraz przeciwdziałać nadmiernemu ubiciu
gleby.
1.3.4. Przetwórcy rolni powinni instalować systemy pozwalające na
oszczędne gospodarowanie wodą, produkcję w obiegu zamkniętym, ochronę
wody przed zanieczyszczeniem środkami chemicznymi lub patogenami
zwierzęcymi i ludzkimi.
1.3.5. Plan rolno-środowiskowy dla gospodarstwa ekologicznego musi
zawierać zasady stosowania nawozów organicznych (stałych i płynnych),
maksymalną obsadę zwierząt, warunki stosowania dozwolonych nawozów
mineralnych, zagospodarowania odcieków z przetwórni.
1.3.6. Gospodarstwo ekologiczne powinno:
a/ posiadać płytę gnojową oraz zbiorniki na gnojówkę, które muszą
posiadać taką pojemność, by zabezpieczać wody przed skażeniem, tak w
drodze spływu powierzchniowego jak i przesiąkania
b/ minimalna pojemność płyty gnojowej wynosi 3 m2 na 1 SD (wymóg ten nie
dotyczy gospodarstw z oborami głębokimi)
c/ posiadać odpowiednie, pod względem pojemności i szczelności,
zbiorniki na nawozy płynne (gnojówkę, wodę gnojową, gnojowicę), o
minimalnej pojemności 2 m3 na 1 SD (wymóg ten nie dotyczy gospodarstw z
oborami głębokimi)
d/ Całkowita ilość nawozów zwierzęcych stosowanych w gospodarstwie nie
może przekroczyć 170 kg azotu na hektar na rok. Odpowiada to obsadzie
zwierząt równej 2 SD/ha
e/ nie stosować nawozów płynnych poza okresem wegetacji
d/ dawki nawozów organicznych nie mogą przekraczać: w przypadku obornika
35 t na 1 ha; kompostu 40 t na 1 ha; nawozów płynnych – 30 m3 na 1 ha.
f/ dozwolone nawozy mineralne można stosować dopiero po stwierdzeniu w
glebie znaczących niedoborów danego składnika /składników, których
uzupełnienie niemożliwe jest w drodze stosowania ani nawozów własnych
ani płodozmianu. Z punktu widzenia analizy chemicznej gleby,
uzasadnieniem zastosowania nawozów mineralnych jest obniżenie wartości
przyswajalnych form danego składnika do poziomu poniżej zawartości
średniej.
g/ warunkowo, w drodze odstępstwa, w okresie przejściowym upływającym 25
października 2008 roku, gospodarstwo rolne może nie spełniać warunków
podanych w punkcie b i c.
2. Ogólne zasady uprawy roślin i chowu zwierząt w rolnictwie
ekologicznym
2.1. Gospodarstwo ekologiczne powinno wytworzyć stabilny agroekosystem,
aktywnie stosując ekologiczne metody gospodarowania, współdziałając z
naturalnymi cyklami biologicznymi. W tym celu wszelka działalność
gospodarcza w zakresie uprawy roślin, chowu zwierząt i zachowania
walorów środowiskowych i przyrodniczych powinna być tak zorganizowana,
by poszczególne składowe agroekosystemu pozytywnie na siebie
oddziaływały. Wymaga to posiadania szerokiej wiedzy i umiejętności ze
strony producentów rolnych – pozwalają one na prowadzenie produkcji
rolnej bez użycia środków chemicznych.
2.2. Przestawianie gospodarstwa z dotychczasowej metody produkcji na
rolnictwo ekologiczne musi być zakończone w określonym czasie. Okres
przestawiania musi trwać przynajmniej dwa lata przed wysiewem, a w
przypadku upraw wieloletnich innych niż pastwiska, co najmniej przez
trzy lata przed pierwszym zbiorem produktów. W określonych przypadkach
okres ten można przedłużyć lub skrócić, uwzględniając wcześniejsze
zagospodarowanie danego gruntu.
2.3. Okres przestawiania może zostać skrócony do minimum 1 roku w
sytuacjach, gdy grunty nie były traktowane produktami niewymienionymi w
Załącznikach 1 i 2.
2.4. Tylko gospodarstwo prowadzone w całości jako ekologiczne może
ubiegać się o prawo używania znaku EKOLAND
2.5. Za początek okresu przestawiania uznaje się datę zgłoszenia
gospodarstwa do uprawnionej jednostki kontrolnej.
3. Uprawa roślin
3.1. Bioróżnorodność w uprawie roślin
3.1.1. Ekologiczna uprawa roślin jest nierozerwalnie związana z glebą.
Dbałość o glebę przejawia się m.in. poprzez mnogość uprawianych gatunków
oraz recykling składników pokarmowych, jak również minimalizację strat
składników z gleby.
3.1.2. Gatunki i odmiany roślin uprawiane w gospodarstwie ekologicznym
muszą być odpowiednio dobrane do warunków glebowych i klimatycznych.
Ponadto powinny się cechować szeroką odpornością na najważniejsze
choroby i szkodniki. Materiał siewny i rozmnożeniowy musi pochodzić z
produkcji ekologicznej.
3.1.3. W drodze wyjątku, do dnia 30 października 2007 roku, o ile wykaże
się niedostępność materiału siewnego i rozmnożeniowego w jakości
ekologicznej, dopuszcza się stosowanie niezaprawianego chemicznie
materiału z produkcji konwencjonalnej.
3.1.4. Zabrania się uprawy odmian wyhodowanych metodami inżynierii
genetycznej (GMO).
3.2. Żyzność gleby i gospodarka nawozowa
3.2.1. Celem gospodarki nawozowej w rolnictwie ekologicznym jest
podnoszenie aktywności biologicznej gleby. Podstawą
podtrzymywania/zwiększania żyzności i urodzajności gleby w
gospodarstwach ekologicznych jest materia organiczna (resztki roślinne,
nawozy zwierzęce) wyprodukowana w myśl zasad rolnictwa ekologicznego.
Straty składników pokarmowych poza gospodarstwo należy minimalizować,
stosując odpowiednie formy, dawki i czas stosowania nawozów.
3.2.2. Nawozy organiczne i mineralne pochodzące z zakupu powinny być
traktowane jako jedna z wielu metod służących utrzymaniu żyzności gleby,
jako uzupełnienie, a w żadnym wypadku nie jako zastąpienie recyklingu
składników pokarmowych.
3.2.3. Stosowanie dozwolonych nawozów mineralnych musi mieć miejsce w
ramach wieloletniego programu gospodarki nawozowej i w powiązaniu z tak
podstawowymi metodami zapewnienia żyzności gleby jak: stosowanie nawozów
organicznych, poprawnego płodozmianu, uprawy roślin wiążących azot i
międzyplonów.
3.2.4. Dla zapewnienia odpowiedniego zaopatrzenia w azot, udział roślin
motylkowatych uprawianych w plonie głównym nie może być mniejszy niż
20%. Uprawa międzyplonów (z udziałem lub bez udziału roślin
motylkowatych) musi obejmować, co najmniej 20% powierzchni gruntów
ornych.
3.2.5. Dozwolone nawozy mineralne mogą być stosowane wyłącznie w
naturalnej postaci, a ich rozpuszczalność nie może być zwiększana
metodami chemicznymi.
3.2.6. Saletra Chilijska oraz wszystkie syntetyczne nawozy azotowe są
zabronione.
3.2.7. Nawozy zawierające odchody ludzkie nie mogą być stosowane do
nawożenia roślin przeznaczonych bezpośrednio do spożycia przez ludzi,
jak również do użyźniania gleby, na której będą uprawiane rośliny
jednoroczne w okresie najbliższych 6-ciu miesięcy. Ten ostatni warunek
nie dotyczy nawozów uzyskiwanych w drodze kompostowania na gorącą (w
pryzmach).
3.2.8. Do aktywizacji kompostu mogą być użyte odpowiednie preparaty na
bazie mikroorganizmów lub roślin. Preparaty biodynamiczne wytworzone z
mączki skalnej, obornika lub roślin mogą być również stosowane.
3.2.9. Należy zapobiegać akumulacji metali ciężkich w glebie.
3.2.10. Wykaz dopuszczonych nawozów i środków polepszających
żyzność gleby zawarto w Załączniku 1.
3.3. Zwalczanie chorób, szkodników i chwastów
3.3.1. Rolnictwo ekologiczne akceptuje następujące metody zapobiegania
zbyt dużym stratom powodowanym przez szkodniki, choroby i chwasty
stosując:
a/ odpowiednio dobrane gatunki i odmiany roślin uprawnych (o wysokiej
dynamice wzrostu i dobrze zacieniające glebę)
b/ właściwą gospodarkę płodozmianową
c/ sąsiedztwo roślin
e/ zrównoważony program nawozowy
f/ kompostowanie materiałów organicznych
g/ czyszczenie materiału siewnego
h/ pielęgnację mechaniczną
i/ stosowanie pułapek, barier, światła i dźwięku
j/ ochronę naturalnych wrogów szkodników roślin uprawnych przez
stworzenie im korzystnych warunków bytowania (np. żywopłoty, miejsca
gniazdowania, strefy buforowe, zachowanie naturalnej roślinności)
k/ wprowadzanie organizmów pożytecznych
l/ ściółkowanie i przykaszanie
m/ wypasanie
n/ odchwaszczanie płomieniowe
o/ stosowanie preparatów biodynamicznych
3.3.2. O ile wyżej wymienione metody okażą się niewystarczające
dozwolone jest stosowanie biologicznych środków ochrony roślin
wymienionych w Załączniku nr 2.
3.4. Zbiór surowców roślinnych ze stanu naturalnego
3.4.1. Zbiór jadalnych roślin dziko rosnących, w tym ich części, z
naturalnych siedlisk, lasów i terenów rolniczych, jest traktowany jako
produkcja metodami ekologicznymi, pod warunkiem, że:
a/ przez ostatnie trzy lata przed zbiorem roślin na terenach tych nie
stosowano innych środków niż wymienione w Załącznikach nr 1 i 2
b/ zbiór nie narusza stabilności naturalnego ekosystemu i zachowania
gatunków w terenie zbioru.
3.5. Ekologiczna uprawa grzybów
3.5.1. Do uprawy grzybów można stosować podłoża złożone wyłącznie z
następujących komponentów:
a/ obornik i odchody zwierzęce z gospodarstw ekologicznych
b/ produkty pochodzenia rolniczego, inne niż wymienione w pkt. a (np.
słoma) z gospodarstw ekologicznych
c/ torf nie traktowany substancjami chemicznymi
d/ drewno, nie traktowane substancjami chemicznymi po wyrębie
e/ gleba i woda
e/ związki mineralne wymienione w Załączniku nr 1
Załącznik nr 1.
Nawozy dopuszczone do stosowania w rolnictwie ekologicznym
Obornik i pomiot drobiowy surowy i suszony; kompostowany obornik i
odchody zwierzęce; gnojówka; gnojowica (warunkowo - wyłącznie z własnego
gospodarstwa); kompostowane odpadki z gospodarstwa domowego; torf;
minerały ilaste (perlit i wermikulit); podłoże z uprawy grzybów; odchody
dżdżownic i owadów; kompost z resztek roślinnych; produkty pochodzenia
zwierzęcego: mączki z krwi, z kopyt, rogowa, kostna odklejona;
spopielone kości zwierząt; mączki: rybna, mięsna, z piór, włosia i
skóry; wełna; sierść; włosie; skorupki jaj; produkty uboczne
mleczarstwa; nieekstrahowane produkty uboczne pochodzenia roślinnego (np.
wytłoczyny z nasion roślin oleistych); trociny i wióry drzewne; popiół
drzewny; mączki fosforytowe; fosforyty glinowo-wapniowe, tomasyna;
kopalne sole potasowe (kainit, sylwin); siarczan potasu; wywar
gorzelniczy; węglany wapnia pochodzenia naturalnego (kreda, dolomit);
siarczan magnezu (kizeryt) roztwór chlorku wapnia (do dolistnego
opryskiwania jabłoni); gips; wapno defekacyjne z cukrowni; siarka
elementarna; mikroelementy; sól kamienna; mączki skalne.
Załącznik nr 2.
Środki ochrony roślin dopuszczone do stosowania w rolnictwie
ekologicznym
I. Substancje pochodzenia roślinnego i zwierzęcego:
azadirachtyna ekstrahowana z miodli indyjskiej; wosk pszczeli (do
smarowania ran drzew); żelatyna; hydrolizat białkowy; lecytyna; wyciąg
wodny z tytoniu; olejki roślinne (miętowy, sosnowy, kminkowy); perytryny
ekstrahowane ze złocienia dalmatyńskiego; rotenon ekstrahowany z derysa
trującego, Lonchocarpus ssp., Terphrosia ssp.
II. Mikroorganizmy i ich produkty:
bakterie; grzyby; wirusy (np. preparaty na bazie Bacillus thuringiensis,
Granulosis virus).
III. Substancje stosowane w pułapkach i/lub dyspensorach:
fosforan dwuamonowy; formalina; feromony; deltometryna i
lambda-cyhalotryna).
IV. Inne:
miedź w formie: wodorotlenku miedzi, tlenochlorku miedzi, trójzasadowego
siarczanu miedzi i tlenku miedziowego; etylen; szare mydło; ałun
potasowy; siarczan wapnia; olej parafinowy; oleje mineralne;
nadmanganian potasu; pył kwarcowy; siarka.
Uwaga: nie wszystkie środki są zarejestrowane w Polsce
4. Chów zwierząt
4.1. Zasady ogólne
4.1.1. Chów zwierząt stanowi integralną część gospodarstwa ekologicznego
i jest systemowo powiązany z prowadzoną w nim uprawą roślin. Obsada
zwierząt powinna wynikać z możliwości zachowania równowagi
paszowo-nawozowej i nie może przekraczać 2 SD na 1 ha. Prowadzenie chowu
zwierząt w gospodarstwach bezrolnych jest niedopuszczalne.
4.2. Pochodzenie zwierząt
4.2.1. Wszystkie zwierzęta powinny pochodzić z gospodarstw
ekologicznych. Gdy gospodarstwo rozpoczyna chów danego gatunku lub zakup
ekologicznie utrzymywanych zwierząt nie jest możliwy w wystarczającej
ilości, dopuszcza się zakup z gospodarstw konwencjonalnych:
a/ kurcząt z przeznaczeniem na nioski do wieku 18 tygodni
b/ piskląt mięsnych do 3-ciego dnia życia
c/ bydła do 6-go miesiąca, pod warunkiem, że zwierzęta były chowane w
zgodzie z niniejszymi kryteriami od chwili odstawienia
d/ jagniąt i koźląt do 45-go dnia życia, pod warunkiem, że były chowane
w zgodzie z niniejszymi kryteriami od chwili odstawienia
g/ prosiąt do wagi 25kg i pod warunkiem, że były chowane w zgodzie z
niniejszymi kryteriami od chwili odstawienia
4.3. Okresy przestawiania w chowie zwierząt
4.3.1. Przy zakupie zwierząt z gospodarstw konwencjonalnych obowiązują
okresy przestawiania. Warunkiem zbytu produktów zwierzęcych jako
ekologiczne, jest utrzymywanie zwierząt w myśl niżej określonych zasad
przez co najmniej:
a/ 12 miesięcy w przypadku koni i bydła mięsnego
b/ 6 miesięcy w przypadku małych przeżuwaczy i świń
c/ 6 miesięcy w przypadku zwierząt mlecznych
d/ 10 tygodni w przypadku drobiu mięsnego
e/ 6 tygodni w przypadku drobiu nieśnego.
4.4. Pasze i żywienie zwierząt
4.4.1. Zwierzęta powinny być żywione paszą wyprodukowaną w
gospodarstwach ekologicznych. Wszystkie pasze i surowce paszowe muszą
być dobrej jakości – nie mogą być zatęchłe czy nadgniłe.
4.4.2. Do 30% dziennej dawki paszy może pochodzić z pól przestawianych
na produkcję ekologiczną. W przypadku pasz z własnego gospodarstwa,
udział paszy z pól przestawianych na produkcję ekologiczną może być
zwiększony do 60%.
4.4.3. W drodze wyjątku dopuszcza się spasanie konwencjonalnych surowców
paszowych w ilości (w przeliczeniu na suchą substancję) :
a/ w przypadku przeżuwaczy do 5%
b/ w przypadku pozostałych gatunków zwierząt:
- do 15% w okresie od 25 sierpnia 2005 do 31 grudnia 2007
- do 10% w okresie od 1 stycznia 2008 do 31 grudnia 2009
- do 5% od 1 stycznia 2010 do 31 grudnia 2011.
4.4.4. W przypadku przeżuwaczy, co najmniej 60% dziennej dawki
pokarmowej (w przeliczeniu na suchą substancję) powinny stanowić pasze
objętościowe.
4.4.5. Cielętom od 2 tygodnia życia należy podawać siano.
4.4.6. Do dziennej dawki pasz treściwych dla świń i drobiu należy
dodawać pasze objętościowe.
4.4.7. Dozwolone pasze pochodzenia zwierzęcego, niezależnie od tego czy
pochodzą one z produkcji ekologicznej czy konwencjonalnej, to mleko i
jego pochodne oraz ryby i inne zwierzęta morskie i ich pochodne.
4.4.8. Do produkcji pasz nie wolno stosować surowców zawierających
organizmy transgenizne (GMO), ani ich produktów.
4.4.9. Dozwolone komponenty mineralne, mikroelementy i witaminy zostały
wymienione w Załączniku nr 3.
Załącznik nr 3.
Dozwolone komponenty mineralne, mikroelementy i witaminy
Minerały
Sód: nierafinowana sól morska, sól kamienna, siarczan sodu, węglan sodu,
dwuwęglan sodu, chlorek sodu.
Wapń: litothamion, skorupki zwierząt wodnych, węglan wapnia, mleczko
wapienne, glukonian wapnia.
Fosfor: strącony fosforan dwuwapniowy, odfluorowany fosforan dwuwapniowy,
odfluorowany fosforan jednowapniowy.
Magnez: bezwodny tlenek magnezowy (magnezja), siarczan magnezu, chlorek
magnezu, węglan magnezu.
Siarka: siarczan sodu
Mikroelementy:
Żelazo: węglan żelazawy, jednowodny siarczan żelazawy, tlenek żelazowy.
Jod: bezwodny jodek wapnia, sześciowodny jodek wapnia, jodek potasu.
Kobalt: siarczek kobaltawy jednowodny i/lub sześciowodny, zasadowy
węglan kobaltu (jednowodny).
Miedź: tlenek miedzi, zasadowy węglan miedzi (jednowodny), siarczan
miedzi (pięciowodny).
Mangan: węglan manganawy, tlenek manganawy i tlenek manganowy, siarczek
manganawy jedno- i/lub czterowodny.
Cynk: węglan cynku, tlenek cynku, siarczan cynku.
Molibden: molibdenian amonowy, molibdenian sodowy.
Selen: selenian sodowy, selenin sodowy.
Witaminy
- w pierwszym rzędzie zawarte w surowcach paszowych, lub
- w ostateczności syntetyczne, identyczne z naturalnymi, wyłącznie dla
zwierząt monogastry-
cznych.
4.5. Profilaktyka i medycyna weterynaryjna
4.5.1. Zapobieganie zachorowaniom zwierząt opiera się na następujących
zasadach:
a/ dobór odpowiednich ras zwierząt;
b/ prowadzenie chowu w warunkach zgodnych z wymaganiami gatunku;
c/ dostęp do świeżego powietrza, wody, paszy i naturalnego światła;
d/ stosowanie pasz wysokiej jakości w połączeniu z dostępem do wybiegów
i pastwisk;
e/ zapewnienie odpowiedniej higieny i obsady zwierząt w budynkach
inwentarskich i na wybiegach.
4.5.2. Jeżeli pomimo zastosowania w/w zasad zwierzę zachoruje, należy je
leczyć następującymi grupami środków:
a/ ekstraktami roślinnymi (z wyjątkiem antybiotyków), esencjami,
preparatami homeopatycznymi, mikroelementami;
b/ w razie konieczności zezwala się na użycie leków konwencjonalnych
(chemicznie syntezowanych lub antybiotyków) pod kontrolą weterynarza;
c/ profilaktyczne stosowanie chemicznie syntezowanych leków (leków
alopatycznych) i antybiotyków jest zabronione.
4.5.3. Użycie substancji takich jak chemioterapeutyki (np.
kokcydiostatyki) oraz stymulujących wzrost - antybiotyki, hormony i
podobnych w działaniu, jest zakazane.
4.5.4. Leczenie zwierząt, dezynfekcja budynków i ich wyposażenia
nakazane prawem, są dozwolone. Dotyczy to również leków
konwencjonalnych, o ile określona choroba występuje w okolicy.
4.5.5. Jeżeli zajdzie konieczność zastosowania leków konwencjonalnych,
okres karencji wydłuża się dwukrotnie w stosunku do obowiązującego, a
jeśli nie jest on określony - min. 48 godzin.
4.6. Rozmnażanie zwierząt
4.6.1. Rozmnażanie zwierząt winno się odbywać metodami naturalnymi.
4.6.2. Dopuszcza się stosowanie sztucznego unasiennienia.
4.6.3. Pozostałe formy sztucznego wspomagania rozrodu, jak na przykład
przenoszenie zarodków, są zabronione.
4.7. Zabiegi weterynaryjne
4.7.1. Skracanie ogonów, przycinanie zębów i rogów są zabronione.
4.7.2. W drodze wyjątku dopuszcza się usuwanie rogów u cieląt ze
względów bezpieczeństwa. Zabieg taki może wykonać tylko lekarz
weterynarii.
4.7.3. Dopuszcza się kastrowanie świń i kapłonów.
4.7.4. Skracanie (obcinanie) ogonów u jagniąt jest dozwolone, pod
warunkiem, że owcom zagraża inwazja larw owadów.
4.8. Budynki inwentarskie i wybiegi
4.8.1. Warunki utrzymania zwierząt w budynkach inwentarskich muszą być
zgodne z wymaganiami danego gatunku, w tym ich potrzeb zachowawczych -
zapewniając swobodę poruszania się i komfort.
4.8.2. Zwierzęta muszą mieć zapewniony łatwy dostęp do paszy i wody.
4.8.3. W budynkach zwierzęta powinny mieć zapewnioną odpowiednią
powierzchnię do leżenia, poruszania się oraz przejawiania naturalnych
zachowań (np. machania skrzydłami). Minimalne powierzchnie określono w
załączniku nr 4a.
4.8.4. Zabronione jest utrzymywanie zwierząt na uwięzi.
4.8.5. W drodze odstępstwa dopuszcza się trzymanie bydła na uwięzi w
budynkach pobudowanych przed 24 sierpnia 2000r, pod warunkiem
zapewnienia okresowego ruchu. Odstępstwo to przestaje obowiązywać z
dniem 31 grudnia 2010r.
4.8.5. W małych gospodarstwach, utrzymujących do 5 krów i/lub buhajów, w
drodze odstępstwa dopuszcza się wiązanie bydła, pod warunkiem
zapewnienia, co najmniej dwa razy w tygodniu dostępu do pastwisk i
wybiegów.
4.8.6. Izolacja, ogrzewanie i wentylacja budynków inwentarskich musi
zapewniać utrzymanie odpowiedniej temperatury, cyrkulacji powietrza oraz
wilgotności, a także utrzymania stopnia zapylenia i koncentracji gazów
na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt.
4.8.7. Skuteczna wentylacja jest jednym z podstawowych warunków
zachowania zdrowia zwierząt. Zdaniem wentylacji jest usuwanie z
pomieszczeń inwentarskich szkodliwych gazów, nadmiaru pary wodnej,
dostarczanie tlenu, a także utrzymywanie właściwej temperatury i ruchu
powietrza. Obecność zapachu zgnilizny czy stęchlizny jest
niedopuszczalna. Maksymalne stężenia szkodliwych gazów w pomieszczeniach
inwentarskich wynoszą:
dla amoniaku – 0,001%
dla siarkowodoru – 0,001%
dla dwutlenku węgla – 0,20%
Poziom wilgotności względnej powinien zawierać się w przedziale 60-75%.
Prędkość powietrza wewnątrz budynku nie powinna przekraczać 0,3 m/s, z
tym, że w okresie letnich upałów może dochodzić do 0,8 – 1,0 m/s. Nigdy
nie należy dopuszczać do powstawania przeciągów.
4.7.8. Zwierzętom należy zapewnić naturalne oświetlenie. Całkowita
powierzchnia okien powinna stanowić co najmniej 1/20 powierzchni
podłogi.
4.7.9. Utrzymywanie zwierząt w klatkach i w systemie bezściołowym jest
zakazane.
4.7.10. Ogólna powierzchnia użytkowa budynków dla drobiu nie może
przekraczać 1 600 m2.
4.7.11. Wybiegi muszą być zadarnione i utrzymane w dobrym stanie
higienicznym. Wybiegi oraz pastwiska winny być zaopatrzone w ochronę
przed skrajnymi warunkami pogodowymi (np. żywopłoty chroniące przed
spiekotą czy zimnym wiatrem).
4.8. Wielkość stad
4.8.1. Zwierzęta stadne nie powinny być trzymane w oddzieleniu od innych
przedstawicieli tego samego gatunku.
4.8.2. Wielkość stad drobiu w jednym budynku nie może przekraczać
następujących wartości:
a/ 4 800 kurcząt mięsnych
b/ 3 000 kur niosek
c/ 5 200 perliczek
d/ 4000 samic kaczki piżmowej lub pekińskiej oraz 3 200 samców kaczki
piżmowej, pekińskiej lub innych ras kaczek
f/ 2 500 kapłonów, gęsi lub indyków.
4.9. Minimalne wiek zwierząt mięsnych podczas uboju
4.9.1. Określa się następujący minimalny wiek zwierząt mięsnych podczas
uboju:
a/ 81 dni w przypadku kurcząt
b/ 150 dni w przypadku kapłonów
c/ 49 dni w przypadku kaczek pekińskich
d/ 70 dni w przypadku samic kaczki piżmowej i 84 dni w przypadku samców
e/ 92 dni w przypadku kaczek mulard
f/ 94 dni w przypadku perliczek
g/ 140 dni w przypadku indyków i gęsi
5. Pszczelnictwo
5.1. Pochodzenie pszczół
5.1.1. Żywotność pszczół i odporność na choroby powinna być podstawowym
kryterium doboru ras. Pierwszeństwo należy dać europejskim rasom Apis
mellifera.
5.1.2. Tworząc pasiekę należy nabywać rodziny pszczele z pasiek
ekologicznych.
5.1.3. W drodze odstępstwa dopuszcza się przestawianie pasiek
konwencjonalnych.
5.1.4. W drodze odstępstwa przy odnowie pasiek dopuszcza się 10%
królowych i rojów ze źródeł konwencjonalnych, pod warunkiem, że zostaną
umieszczone w ulach zawierających plastry lub węzy z pasiek
ekologicznych – nie ma wówczas zastosowania okres przestawiania.
5.2. Lokalizacja pasiek
5.2.1. Pasieka powinna być zlokalizowana na obszarze o wystarczającej
ilości źródeł naturalnego nektaru, spadzi i pyłku. Konieczny jest
również dostęp do wody.
5.2.1. W promieniu 3 km od pasieki źródłami nektaru powinny być przede
wszystkim rośliny dzikie lub uprawiane w myśl zasad rolnictwa
ekologicznego, ewentualnie również metodami ekstensywnymi.
5.2.2. Pasieka powinna się znajdować w wystarczającej odległości od
emitorów skażeń, jak np. obszary przemysłowe, spalarnie śmieci, miasta,
autostrady.
Załącznik nr 4a.
Minimalne powierzchnie w budynkach inwentarskich i na wybiegach dla
przeżuwaczy i świń
Wewnątrz
budynku Na wybiegu
min. masa ciała, kg m2
/ sztukę m2 / sztukę
I. Bydło
młodzież
100 1,5
1,1
200
2,5 1,9
350 4,0
3,0
>350 5,0
3,7
krowy
mleczne
6,0 4,5
buhaje
rozpłodowe
10,0 30,0
II. Kozy i
owce
1,5 2,5
koźlęta i
jagnięta
0,4 0,5
III. Świnie
maciora z
prosiętami
7,5 2,5
tuczniki do
50 0,8 0,6
do
85 1,1 0,8
do
110 1,3
1,0
prosięta do
30 0,6 0,4
Załącznik nr 4b.
Minimalne powierzchnie w budynkach inwentarskich i wybiegach dla drobiu
W
budynkach Na wybiegach
Ptaków / m2 cm grzędy /
ptaka gniazd m2 / ptaka
I. Kury nioski 6
18 8 4
II. Drób mięsny 10
20 4 dla kur i perlic
(max. 21kg/m2 ) (tylko dla
perlic) 4,5 dla kaczek
10 dla indyków
15 dla gęsi
Opracowanie: Józef Tyburski
|